30:T3498, US v0.2.0 araç zinciri: AST biçimlendirici, stdio dil sunucusu ve VS Code eklentisi (`us-language-0.2.0.vsix`). Marketplace yayını yoktur. ## İş akışı 1. `us-language-0.2.0.vsix` kurun (İndir sayfası / `code --install-extension`). 2. Bir `.us` dosyası veya proje açın — dil kimliği `us` tanınır. 3. Eklenti LSP istemcisi `us dil-sunucusu` sürecini stdio ile başlatır (`us.executablePath` veya kurulum yolu). 4. Tamamlama, hover, tanıma git, tanılar ve biçimlendirme açık belgede kullanılabilir. 5. Biçimlendirme ayrıca `us biçimlendir` CLI ile yapılabilir (aynı `Formatter.Format`). ## LSP yetenek matrisi Aşağıdaki tablo `lsp-capability-matrix.json` kaynağından üretilir. `PARTIAL` satırlarda initialize reklamı ile stdio host davranışı ayrılır. | Capability | Destek | Kapsam | Önemli sınır | | --- | --- | --- | --- | | `textDocumentSync` | SUPPORTED | Açık belge; Full (kind 1) | didOpen/didChange; didClose wire'da yok; Incremental yok | | `publishDiagnostics` | SUPPORTED | Açık .us belgesi | Yalnız ayrıştırıcı + bağlayıcı; derleyici/yorumlayıcı tanıları yok | | `completion` | PARTIAL | Açık belge | Anahtar kelime + yerel sembol/fonksiyon; üye (.) tamamlama yok | | `hover` | SUPPORTED | Açık belge | Tür/imza düz metin; dokümantasyon markdown yok | | `definition` | SUPPORTED | Aynı belge | Çapraz dosya / workspace tanıma git yok | | `documentFormatting` | SUPPORTED | Açık belge (tüm dosya) | Range formatting yok; Formatter.Format ile CLI aynı yol | | `references` | PARTIAL | Motor tek dosya | initialize'da reklam var; stdio host null döner (VS Code'da çalışmaz) | | `rename` | PARTIAL | Motor tek dosya | initialize'da reklam var; stdio host null döner | | `signatureHelp` | PARTIAL | Motor çağrı ifadesi | Aşırı yükleme yok; wire null (VS Code'da çalışmaz) | | `documentSymbol` | PARTIAL | Motor üst düzey bildiriler | Wire null; Outline v0.1 stdio yolunda çalışmaz | ## Sınırlamalar - Gezinme ve semantik özellikler çoğunlukla **açık tek belge** ile sınırlıdır. - `references` / `rename` / `signatureHelp` / `documentSymbol` initialize'da reklam edilir ancak **stdio host null döner** — VS Code'da bu dört özellik v0.1'de çalışmaz. - Tanılar **ayrıştırıcı + bağlayıcı**dır; `us derle` emit tanıları Problems paneline taşınmaz. - Tamamlama üye (`.`) IntelliSense sağlamaz. - Dağıtım yalnızca VSIX; Visual Studio Marketplace yoktur. ## İlgili konular [CLI Komutları](/docs/cli/komutlar/) · [Proje Sistemi](/docs/proje/proje-sistemi/) · [Derleyici](/docs/derleyici/derleyici/) ## Referans Bu sayfa 15 katalog öğesini kapsar. Aşağıdaki maddeler language-spec, örnekler ve katalog alanlarından üretilmiştir. ## `Kaynak biçimlendirici` ### Nedir? US kaynak biçimlendiricisi `.us` metnini ayrıştırır ve AST üzerinden yeniden yazar (4 boşluk girinti, süslü parantezler ayrı satırda). CLI `us biçimlendir` ve LSP `textDocument/formatting` aynı `Formatter.Format` yolunu kullanır. ### Ne zaman kullanılır? Kaynak düzenini standartlaştırmak için CLI veya editör Format Document ile kullanın. ### Nasıl çalışır? Girdi UTF-8 kaynak; çıktı biçimlenmiş metindir. Eksik/geçersiz kaynakta çökmez; işlenmeyen düğümlerde token yedek yoluna düşebilir. Stil seçenekleri yoktur. Yerinde yazma CLI davranışıdır — ayrıntı için CLI Komutları sayfasına bakın. ### Örnek ### Dikkat edilmesi gerekenler - Yorumlar ve metin literalleri korunur; her yapı için kayıpsız round-trip garanti edilmez. - CLI Komutları sayfası `us biçimlendir` için komut sözleşmesinin kaynağıdır. ### İlgili konular [CLI Komutları](/docs/cli/komutlar/) {/* catalog:tooling:Kaynak biçimlendirici */} ## `LSP stdio host` ### Nedir? `us dil-sunucusu` Content-Length çerçeveli JSON-RPC LSP sunucusunu stdio üzerinde başlatır (`StdioLanguageServerHost`). TCP veya WebSocket taşıması yoktur. VS Code eklentisi sunucuyu bu komutla bağlar. ### Ne zaman kullanılır? Editör/LSP istemcisi sunucu süreci olarak yapılandırıldığında kullanılır; günlük elle çağrı için değildir. ### Nasıl çalışır? stdin mesajları okunur; `initialize` yetenekleri döner; `shutdown`/`exit` veya EOF ile süreç biter. Yakalanmayan hata stderr + çıkış 1. İstemci yaşam döngüsünü yönetir. ### Örnek ### Dikkat edilmesi gerekenler - Çıktı LSP çerçevesidir; etkileşimli konsol aracı değildir. - CLI Komutları sayfası `us dil-sunucusu` komut sözleşmesini anlatır. ### İlgili konular [CLI Komutları](/docs/cli/komutlar/) {/* catalog:tooling:LSP stdio host */} ## `LSP textDocumentSync` ### Nedir? US dil sunucusu `textDocumentSync: 1` (Full) bildirir: `didOpen` ve `didChange` her seferinde belgenin tam metnini alır. Incremental (kind 2) ve aralıklı değişiklik yoktur. `didClose` stdio host'ta işlenmez. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Her open/change sonrası belge yeniden çözümlenir ve tanılar yenilenir. {/* catalog:tooling:LSP textDocumentSync */} ## `LSP publishDiagnostics` ### Nedir? Açık `.us` belgesi için sunucu `textDocument/publishDiagnostics` gönderir. Tanılar ayrıştırıcı ve bağlayıcı aşamalarından birleşir; `source` alanı `us` olur. Derleyici emit veya çalışma zamanı tanıları editöre aktarılmaz. ### Ne zaman kullanılır? VS Code Problems panelinde yazım/bağlama hatalarını görmek için. ### Nasıl çalışır? `didOpen`/`didChange` sonrası yayımlanır. Severity: Error→1, diğerleri→2. Öneri metni (`Suggestion`) wire'a yazılmaz. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Yalnızca açık belgenin URI'si; proje geneli derleme tanıları değildir. {/* catalog:tooling:LSP publishDiagnostics */} ## `LSP completion` ### Nedir? US tamamlaması açık belgede anahtar kelimeleri, caret öncesi yerel bildirimleri ve bağlı fonksiyon adlarını önerir. `completionProvider.triggerCharacters` içinde `.` vardır ancak üye/alan tamamlama mantığı uygulanmaz. ### Ne zaman kullanılır? Editörde yazarken IntelliSense tetiklenince. ### Nasıl çalışır? Kaynaklar: lexer anahtar kelimeleri, belge içi semboller, `Bound.Functions` önek eşlemesi. Stdlib API veya çapraz dosya sembol listesi yoktur. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Nokta tetikleyicisi üye IntelliSense anlamına gelmez. {/* catalog:tooling:LSP completion */} ## `LSP hover` ### Nedir? Hover, caret altındaki anahtar kelime veya sembol için düz metin bilgi gösterir: tür adı; fonksiyonlarda `ad(parametreler): dönüş` imzası. Markdown dokümantasyon alanı yoktur. ### Ne zaman kullanılır? Sembolün türünü veya imzasını hızlı görmek için. ### Nasıl çalışır? Yalnızca açık belge çözümlenir. Anahtar kelimelerde tür `anahtar kelime` olarak etiketlenir. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Çapraz dosya veya paket dokümantasyonu gösterilmez. {/* catalog:tooling:LSP hover */} ## `LSP definition` ### Nedir? `textDocument/definition` caret altındaki sembolün bildirim aralığına gider. Yanıt URI'si istek belgesidir; tanıma git tek dosya kapsamındadır. ### Ne zaman kullanılır? Aynı `.us` dosyasında bildirime zıplamak için. ### Nasıl çalışır? Bağlı sembol indeksi + sözdizimi bildirimleri kullanılır. İçe aktarılan başka dosya sembollerine workspace gezintisi yoktur. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Proje geneli Go to Definition v0.1'de yoktur. {/* catalog:tooling:LSP definition */} ## `LSP documentFormatting` ### Nedir? LSP `textDocument/formatting` açık belgenin tamamını `Formatter.Format` ile biçimleyip tek `TextEdit` döner. `us biçimlendir` ile aynı biçimlendirici kod yoludur; range formatting yoktur. ### Ne zaman kullanılır? VS Code Format Document veya `US: Format Document` komutu ile. ### Nasıl çalışır? Belge sunucuda açık olmalıdır. Bilinmeyen URI için boş düzenleme listesi döner. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Biçimlendirici davranışı için Kaynak biçimlendirici maddesine bakın; CLI bayrakları CLI sayfasındadır. ### İlgili konular [CLI Komutları](/docs/cli/komutlar/) {/* catalog:tooling:LSP documentFormatting */} ## `LSP references` ### Nedir? `referencesProvider` initialize yanıtında true olarak bildirilir ve motor tek dosyada referans arayabilir; ancak `StdioLanguageServerHost` `textDocument/references` işlemez ve istemciye null döner. VS Code Find All References v0.1 stdio yolunda çalışmaz. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Ürün yüzeyi: reklam edilmiş yetenek, wire stub. {/* catalog:tooling:LSP references */} ## `LSP rename` ### Nedir? `renameProvider` bildirilir ve motor tek dosyada (anahtar kelime olmayan) yeniden adlandırma üretebilir; stdio host `textDocument/rename` işlemediği için VS Code Rename Symbol null alır. Proje geneli güvenli yeniden düzenleme değildir. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Wire stub; WorkspaceEdit eşlemesi stdio yolunda yoktur. {/* catalog:tooling:LSP rename */} ## `LSP signatureHelp` ### Nedir? `signatureHelpProvider` tetikleyicileri `(` ve `,` ile bildirilir; motor tek imza üretebilir ve US'ta aşırı yükleme modeli yoktur. Stdio host handler'ı olmadığı için VS Code imza yardımı null alır. ### Dikkat edilmesi gerekenler - US'ta aşırı yükleme yoktur; stdio yolunda imza yardımı yanıtı null'dır. {/* catalog:tooling:LSP signatureHelp */} ## `LSP documentSymbol` ### Nedir? `documentSymbolProvider` bildirilir; motor üst düzey `fonksiyon` / değişken / `model` / `sınıf` sembolleri üretebilir. Stdio host `textDocument/documentSymbol` işlemediği için VS Code Outline v0.1'de bu yolla dolmaz. ### Dikkat edilmesi gerekenler - İç içe üye/local semboller motor kapsamı dışındadır; wire stub. {/* catalog:tooling:LSP documentSymbol */} ## `VS Code dil kaydı` ### Nedir? VS Code eklentisi dil kimliğini `us` olarak kaydeder; `.us` dosya uzantısı ve US/us takma adları `package.json` contribs içindedir. TextMate grammar (`source.us`) lexer anahtar kelimeleriyle hizalanır; `language-configuration.json` yorum/parantez kurallarını tanımlar. ### Ne zaman kullanılır? Eklenti kuruluysa `.us` dosyası açıldığında sözdizimi vurgusu için. ### Nasıl çalışır? Aktivasyon: `onLanguage:us`. Grammar anahtar kelimeleri `Keywords.All` ile test edilir; uydurma anahtar kelime eklenmez. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Sözdizimi vurgusu dil sunucusundan bağımsızdır; LS olmasa da TextMate çalışır. {/* catalog:tooling:VS Code dil kaydı */} ## `VS Code LSP client` ### Nedir? Eklenti `vscode-languageclient` ile US dil sunucusunu stdio üzerinden başlatır: yürütülebilir + argüman `dil-sunucusu`. `us.executablePath` ayarı; boşsa `%LOCALAPPDATA%\US\bin\us.exe` veya PATH'teki `us` denenir. Bu istemci tarafıdır; sunucu `us dil-sunucusu` sürecidir. ### Ne zaman kullanılır? `.us` dosyası açıldığında dil özellikleri için. ### Nasıl çalışır? documentSelector: `file` + `language: us` (untitled yok). Dağıtım: `us-language-0.2.0.vsix` (Marketplace yok). Kurulum için İndir sayfasına bakın. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Sunucu başarısız olsa bile TextMate vurgusu kalır. ### İlgili konular [CLI Komutları](/docs/cli/komutlar/) {/* catalog:tooling:VS Code LSP client */} ## `VS Code komutları` ### Nedir? Eklenti iki komut kaydeder: `us.restartLanguageServer` (US: Restart Language Server) istemciyi durdurup yeniden başlatır; `us.formatDocument` (US: Format Document) `editor.action.formatDocument` çağırır ve LSP biçimlendirmeye düşer. Başka US komutu contrib edilmez. ### Ne zaman kullanılır? Dil sunucusunu yenilemek veya belgeyi biçimlemek için Komut Paleti'nden. ### Nasıl çalışır? Komut kimlikleri `package.json` contributes.commands ile sabittir; CLI komut adlarından türetilmez. ### Dikkat edilmesi gerekenler - `us test` / `us derle` gibi CLI komutları eklenti komutu değildir. ### İlgili konular [CLI Komutları](/docs/cli/komutlar/) {/* catalog:tooling:VS Code komutları */} 31:Tc96f, Bu sayfa US dilindeki 64 anahtar kelimenin başvuru listesidir. Her madde kısa anlam, bağlam ve kanonik öğretim sayfasına bağlantı verir; tam örnekler kavram sayfalarındadır. ## Gruplara göre ### Kontrol akışı | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`değilse`](#değilse) | değilse, önceki kollar tutmazsa koşulsuz çalışan son daldır | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/kosullar/) | | [`edeğilse`](#edeğilse) | edeğilse, önceki eğer/edeğilse yanlışsa yeni bir koşulu dener | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/kosullar/) | | [`eğer`](#eğer) | eğer, koşul doğruysa bir bloğu çalıştıran kontrol akışı anahtar kelimesidir | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/kosullar/) | ### Döngü | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`adım`](#adım) | adım, dön aralığında adım büyüklüğünü verir; yönü aralık belirler | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/araliklar/) | | [`çık`](#çık) | çık en iç döngüyü hemen sonlandırır | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/cik-devam/) | | [`devam`](#devam) | devam en iç döngünün kalan gövdesini atlayıp sonraki yinelemeye geçer | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/cik-devam/) | | [`dön`](#dön) | dön, koleksiyon veya kapalı aralık üzerinde döngü kurar | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`sonsuzdön`](#sonsuzdön) | sonsuzdön koşulsuz sonsuz döngü başlatır; gövde çık ile (veya süreç sonuyla) biter | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`tekrarla`](#tekrarla) | tekrarla, koşul her girişten önce sınanan while döngüsüdür; yap ile birleşince do-while olur | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`yap`](#yap) | yap, gövdeyi bir kez çalıştırıp ardından tekrarla koşulunu sınar | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | ### Döngü / model | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`ile`](#ile) | ile bağlamsaldır: aralıkta A ile B, model kopyasında x ile \{ … \} anlamına gelir | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/araliklar/) | ### Seçim | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`seç`](#seç) | seç switch-benzeri çok yollu denetimdir; case/default anahtarları yoktur | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/sec-secenek/) | | [`seçenek`](#seçenek) | seçenek enum-benzeri ayrık değer tipi bildirir; seç kollarında kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/sec-secenek/) | ### Fonksiyon | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`fonksiyon`](#fonksiyon) | fonksiyon eşzamanlı (senkron) işlev bildirir | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/fonksiyonlar/) | ### Eşzamansızlık | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`afonksiyon`](#afonksiyon) | afonksiyon eşzamansız işlevdir | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/async/) | | [`bekle`](#bekle) | bekle, async sonucunu veya süre ifadesini bekler | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/async/) | ### Parametre | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`çıktı`](#çıktı) | çıktı parametresi fonksiyondan dışarıya yazılır; çağrıda çıktı tekrar yazılır | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/ref-cikti/) | | [`ref`](#ref) | ref referans parametresidir; çağrıda da ref yazılır | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/ref-cikti/) | ### Model | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`model`](#model) | model veri taşıyan tiptir; davranış için sınıf kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/oop/modeller/) | ### Sınıf | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`oluştur`](#oluştur) | oluştur sınıf veya model kurucu yönteminin sabit adıdır; örnek oluşturulurken bu gövde çalışır | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`sınıf`](#sınıf) | sınıf davranış ve iş kuralı taşır; üyeler varsayılan özeldir | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | ### OOP | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`arayüz`](#arayüz) | arayüz sözleşme tipi bildirir; uygulama sınıfları üyeleri karşılar | FULL | [sayfa](/docs/oop/kalitim-arayuz/) | | [`bu`](#bu) | bu geçerli örnek örneğine erişir; örnek üyeleri ve kurucu bağlamında kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`mühürlü`](#mühürlü) | mühürlü sınıf/üye daha fazla türetmeyi veya override'ı kısıtlar | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`sanal`](#sanal) | sanal üye türeyen türde yerinegeç ile değiştirilebilir kılınır | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`soyut`](#soyut) | soyut sınıf veya üyeyi soyut işaretler; eksik uygulama türeyen türde tamamlanır | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`statik`](#statik) | statik üye örneğe değil tipe aittir; örnek olmadan erişilir | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`temel`](#temel) | temel taban türdeki üyeyi çağırır; US'ta sanal gönderim (virtual dispatch) uygulanmaz — doğrudan taban üyesi hedeflenir | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`yerinegeç`](#yerinegeç) | yerinegeç türeyen türde sanal (veya soyut) üyeyi değiştirir; taban bildirimi gerekir | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | ### Erişim | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`dahili`](#dahili) | dahili internal görünürlüktür; aynı derleme/modül sınırında paylaşılır, dışarıya kapalıdır | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`genel`](#genel) | genel public görünürlüktür; üye veya üst düzey bildirim dışarıdan erişilebilir olur | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`korumalı`](#korumalı) | korumalı protected görünürlüktür; bildirim sahibi ve türeyen türler erişebilir | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`özel`](#özel) | özel private görünürlüktür | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | ### Modül | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`al`](#al) | al kaynak veya paket alma bildirir | FULL | [sayfa](/docs/moduller/moduller/) | | [`alan`](#alan) | alan dosya kapsamlı ad alanı / modül bildirir | FULL | [sayfa](/docs/moduller/moduller/) | | [`olarak`](#olarak) | olarak bir al bildiriminde takma ad verir; içe aktarılan adı yerelde yeniden adlandırır | FULL | [sayfa](/docs/moduller/moduller/) | ### Hata | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`_başında`](#_başında) | _başında hazırlık hatasını yutmaz; yakala çalışmaz, sonunda çalışır, sonra hata iletilir | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`başında`](#başında) | başında, dene ile aynı korumalı bölgede hazırlık aşamasıdır | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`dene`](#dene) | dene korumalı bölgeyi başlatır; en az bir yakala gerektirir | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`fırlat`](#fırlat) | fırlat bir Hata değerini fırlatır; kontrol yakala / sonunda yoluna düşer | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`sonunda`](#sonunda) | sonunda temizleme bloğudur; çoğu çıkış yolundan sonra çalışır | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`yakala`](#yakala) | yakala hata koludur | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | ### Eşzamanlılık | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`eşişlem`](#eşişlem) | eşişlem birden fazla bağımsız bekle işini birlikte başlatır | FULL | [sayfa](/docs/eszamanli/esislem/) | ### Olay | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`olay`](#olay) | olay, dinleyici listesi taşıyan bildirimdir; += / -= ve tetikle ile kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/olaylar/olaylar/) | ### Literal | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`doğru`](#doğru) | doğru mantıksal true literaliidir; tipi mantıksaldır | FULL | [sayfa](/docs/temel/literaller/) | | [`yanlış`](#yanlış) | yanlış mantıksal false literaliidir; tipi mantıksaldır | FULL | [sayfa](/docs/temel/literaller/) | ### DI / yapılandırma | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`bağla`](#bağla) | bağla servis/db/ayar çözümlemesi yazar; @ kurucu çağrısı değildir | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | ### DI | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`geçici`](#geçici) | geçici transient DI ömrüdür; her çözümlemede yeni örnek üretilir | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`kapsamlı`](#kapsamlı) | kapsamlı scoped DI ömrüdür; aynı kapsamda tek örnek paylaşılır, kapsam bitince serbest kalır | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`servis`](#servis) | servis DI servis tipi ve ömrünü bildirir; bağla servis ile kayda alınır | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`tekil`](#tekil) | tekil singleton DI ömrüdür; uygulama boyunca tek örnek tutulur | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | ### Web | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`kontrolcü`](#kontrolcü) | kontrolcü web uç noktalarını gruplar | FULL | [sayfa](/docs/web/kontrolcu-rota/) | | [`rota`](#rota) | rota kontrolcü içinde HTTP rota üst verisini bildirir | FULL | [sayfa](/docs/web/kontrolcu-rota/) | ### Test | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`beklenen`](#beklenen) | beklenen yerel test gövdesinde savdır; ifadenin mantıksal ve doğru olmasını ister | FULL | [sayfa](/docs/test/test/) | | [`test`](#test) | test birim testi bildirir; us test ile çalıştırılır | FULL | [sayfa](/docs/test/test/) | ### Doğrulama | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`doğrula`](#doğrula) | doğrula model kurallarını çalıştırır; hata fırlatmaz, liste\ döner | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`kural`](#kural) | kural, doğrula içinde mantıksal koşul ve ileti üretir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | ### Dönüşüm | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`dönüşüm`](#dönüşüm) | dönüşüm, kaynak tipi hedef tipe açık eşleme bildirir; örtük alan kopyası yoktur | FULL | [sayfa](/docs/oop/donusum/) | ### Veritabanı | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`birlikte`](#birlikte) | birlikte ilişki yükleme yoludur; iç içe birlikte bu sürümde US0863 verebilir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`gerial`](#gerial) | gerial işlemi geri alıp kapsamı kapatır; yalnız işlem içinde geçerlidir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/islem/) | | [`işlem`](#işlem) | işlem veritabanı transaction bloğudur; onayla commit, gerial rollback yapar | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/islem/) | | [`onayla`](#onayla) | onayla işlemi onaylayıp kapsamı kapatır; yalnız işlem içinde geçerlidir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/islem/) | | [`tablo`](#tablo) | tablo veritabanı içinde modele bağlı tablo üyesidir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`veritabanı`](#veritabanı) | veritabanı şema bildiriminin köküdür; tablolar tablo üyeleridir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | ## Alfabetik özet | Anahtar Kelime | Amaç | Destek | Ayrıntı | | --- | --- | --- | --- | | [`_başında`](#_başında) | _başında hazırlık hatasını yutmaz; yakala çalışmaz, sonunda çalışır, sonra hata iletilir | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`adım`](#adım) | adım, dön aralığında adım büyüklüğünü verir; yönü aralık belirler | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/araliklar/) | | [`afonksiyon`](#afonksiyon) | afonksiyon eşzamansız işlevdir | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/async/) | | [`al`](#al) | al kaynak veya paket alma bildirir | FULL | [sayfa](/docs/moduller/moduller/) | | [`alan`](#alan) | alan dosya kapsamlı ad alanı / modül bildirir | FULL | [sayfa](/docs/moduller/moduller/) | | [`arayüz`](#arayüz) | arayüz sözleşme tipi bildirir; uygulama sınıfları üyeleri karşılar | FULL | [sayfa](/docs/oop/kalitim-arayuz/) | | [`bağla`](#bağla) | bağla servis/db/ayar çözümlemesi yazar; @ kurucu çağrısı değildir | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`başında`](#başında) | başında, dene ile aynı korumalı bölgede hazırlık aşamasıdır | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`bekle`](#bekle) | bekle, async sonucunu veya süre ifadesini bekler | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/async/) | | [`beklenen`](#beklenen) | beklenen yerel test gövdesinde savdır; ifadenin mantıksal ve doğru olmasını ister | FULL | [sayfa](/docs/test/test/) | | [`birlikte`](#birlikte) | birlikte ilişki yükleme yoludur; iç içe birlikte bu sürümde US0863 verebilir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`bu`](#bu) | bu geçerli örnek örneğine erişir; örnek üyeleri ve kurucu bağlamında kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`çık`](#çık) | çık en iç döngüyü hemen sonlandırır | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/cik-devam/) | | [`çıktı`](#çıktı) | çıktı parametresi fonksiyondan dışarıya yazılır; çağrıda çıktı tekrar yazılır | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/ref-cikti/) | | [`dahili`](#dahili) | dahili internal görünürlüktür; aynı derleme/modül sınırında paylaşılır, dışarıya kapalıdır | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`değilse`](#değilse) | değilse, önceki kollar tutmazsa koşulsuz çalışan son daldır | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/kosullar/) | | [`dene`](#dene) | dene korumalı bölgeyi başlatır; en az bir yakala gerektirir | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`devam`](#devam) | devam en iç döngünün kalan gövdesini atlayıp sonraki yinelemeye geçer | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/cik-devam/) | | [`doğru`](#doğru) | doğru mantıksal true literaliidir; tipi mantıksaldır | FULL | [sayfa](/docs/temel/literaller/) | | [`doğrula`](#doğrula) | doğrula model kurallarını çalıştırır; hata fırlatmaz, liste\ döner | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`dön`](#dön) | dön, koleksiyon veya kapalı aralık üzerinde döngü kurar | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`dönüşüm`](#dönüşüm) | dönüşüm, kaynak tipi hedef tipe açık eşleme bildirir; örtük alan kopyası yoktur | FULL | [sayfa](/docs/oop/donusum/) | | [`edeğilse`](#edeğilse) | edeğilse, önceki eğer/edeğilse yanlışsa yeni bir koşulu dener | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/kosullar/) | | [`eğer`](#eğer) | eğer, koşul doğruysa bir bloğu çalıştıran kontrol akışı anahtar kelimesidir | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/kosullar/) | | [`eşişlem`](#eşişlem) | eşişlem birden fazla bağımsız bekle işini birlikte başlatır | FULL | [sayfa](/docs/eszamanli/esislem/) | | [`fırlat`](#fırlat) | fırlat bir Hata değerini fırlatır; kontrol yakala / sonunda yoluna düşer | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`fonksiyon`](#fonksiyon) | fonksiyon eşzamanlı (senkron) işlev bildirir | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/fonksiyonlar/) | | [`geçici`](#geçici) | geçici transient DI ömrüdür; her çözümlemede yeni örnek üretilir | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`genel`](#genel) | genel public görünürlüktür; üye veya üst düzey bildirim dışarıdan erişilebilir olur | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`gerial`](#gerial) | gerial işlemi geri alıp kapsamı kapatır; yalnız işlem içinde geçerlidir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/islem/) | | [`ile`](#ile) | ile bağlamsaldır: aralıkta A ile B, model kopyasında x ile \{ … \} anlamına gelir | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/araliklar/) | | [`işlem`](#işlem) | işlem veritabanı transaction bloğudur; onayla commit, gerial rollback yapar | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/islem/) | | [`kapsamlı`](#kapsamlı) | kapsamlı scoped DI ömrüdür; aynı kapsamda tek örnek paylaşılır, kapsam bitince serbest kalır | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`kontrolcü`](#kontrolcü) | kontrolcü web uç noktalarını gruplar | FULL | [sayfa](/docs/web/kontrolcu-rota/) | | [`korumalı`](#korumalı) | korumalı protected görünürlüktür; bildirim sahibi ve türeyen türler erişebilir | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`kural`](#kural) | kural, doğrula içinde mantıksal koşul ve ileti üretir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`model`](#model) | model veri taşıyan tiptir; davranış için sınıf kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/oop/modeller/) | | [`mühürlü`](#mühürlü) | mühürlü sınıf/üye daha fazla türetmeyi veya override'ı kısıtlar | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`olarak`](#olarak) | olarak bir al bildiriminde takma ad verir; içe aktarılan adı yerelde yeniden adlandırır | FULL | [sayfa](/docs/moduller/moduller/) | | [`olay`](#olay) | olay, dinleyici listesi taşıyan bildirimdir; += / -= ve tetikle ile kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/olaylar/olaylar/) | | [`oluştur`](#oluştur) | oluştur sınıf veya model kurucu yönteminin sabit adıdır; örnek oluşturulurken bu gövde çalışır | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`onayla`](#onayla) | onayla işlemi onaylayıp kapsamı kapatır; yalnız işlem içinde geçerlidir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/islem/) | | [`özel`](#özel) | özel private görünürlüktür | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`ref`](#ref) | ref referans parametresidir; çağrıda da ref yazılır | FULL | [sayfa](/docs/fonksiyonlar/ref-cikti/) | | [`rota`](#rota) | rota kontrolcü içinde HTTP rota üst verisini bildirir | FULL | [sayfa](/docs/web/kontrolcu-rota/) | | [`sanal`](#sanal) | sanal üye türeyen türde yerinegeç ile değiştirilebilir kılınır | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`seç`](#seç) | seç switch-benzeri çok yollu denetimdir; case/default anahtarları yoktur | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/sec-secenek/) | | [`seçenek`](#seçenek) | seçenek enum-benzeri ayrık değer tipi bildirir; seç kollarında kullanılır | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/sec-secenek/) | | [`servis`](#servis) | servis DI servis tipi ve ömrünü bildirir; bağla servis ile kayda alınır | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`sınıf`](#sınıf) | sınıf davranış ve iş kuralı taşır; üyeler varsayılan özeldir | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`sonsuzdön`](#sonsuzdön) | sonsuzdön koşulsuz sonsuz döngü başlatır; gövde çık ile (veya süreç sonuyla) biter | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`sonunda`](#sonunda) | sonunda temizleme bloğudur; çoğu çıkış yolundan sonra çalışır | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`soyut`](#soyut) | soyut sınıf veya üyeyi soyut işaretler; eksik uygulama türeyen türde tamamlanır | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`statik`](#statik) | statik üye örneğe değil tipe aittir; örnek olmadan erişilir | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | | [`tablo`](#tablo) | tablo veritabanı içinde modele bağlı tablo üyesidir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`tekil`](#tekil) | tekil singleton DI ömrüdür; uygulama boyunca tek örnek tutulur | FULL | [sayfa](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) | | [`tekrarla`](#tekrarla) | tekrarla, koşul her girişten önce sınanan while döngüsüdür; yap ile birleşince do-while olur | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`temel`](#temel) | temel taban türdeki üyeyi çağırır; US'ta sanal gönderim (virtual dispatch) uygulanmaz — doğrudan taban üyesi hedeflenir | FULL | [sayfa](/docs/oop/siniflar/) | | [`test`](#test) | test birim testi bildirir; us test ile çalıştırılır | FULL | [sayfa](/docs/test/test/) | | [`veritabanı`](#veritabanı) | veritabanı şema bildiriminin köküdür; tablolar tablo üyeleridir | FULL | [sayfa](/docs/veritabani/veritabani/) | | [`yakala`](#yakala) | yakala hata koludur | FULL | [sayfa](/docs/hata/hata-yonetimi/) | | [`yanlış`](#yanlış) | yanlış mantıksal false literaliidir; tipi mantıksaldır | FULL | [sayfa](/docs/temel/literaller/) | | [`yap`](#yap) | yap, gövdeyi bir kez çalıştırıp ardından tekrarla koşulunu sınar | FULL | [sayfa](/docs/kontrol/donguler/) | | [`yerinegeç`](#yerinegeç) | yerinegeç türeyen türde sanal (veya soyut) üyeyi değiştirir; taban bildirimi gerekir | FULL | [sayfa](/docs/oop/generics-erisim/) | Aşağıdaki Referans bölümünde her anahtar kelime tek tek listelenir. ## İlgili konular [Operatör Referansı](/docs/referans/islectler/) · [Tip Referansı](/docs/referans/tipler/) · [Temel Sözdizimi](/docs/temel/sozdizimi/) ## Referans Bu sayfa 64 katalog öğesini kapsar. Aşağıdaki maddeler language-spec, örnekler ve katalog alanlarından üretilmiştir. ## `eğer` ### Nedir? eğer, koşul doğruysa bir bloğu çalıştıran kontrol akışı anahtar kelimesidir. ### Ne zaman kullanılır? Karara bağlı davranış gerektiğinde kullanın. ### Nasıl çalışır? edeğilse koşul ister; değilse koşul almaz. Birden çok edeğilse olabilir; en çok bir değilse olabilir. İfade-eğer üçlü işleç değildir: eğer koşul =\> doğruDal !=\> yanlışDal. ### Sözdizimi ```us eğer yaş >= 18 { syaz "Yetişkin" } edeğilse yaş >= 13 { syaz "Genç" } değilse { syaz "Çocuk" } ``` ### Basit örnek = 18\n{\n syaz \"Yetişkin\"\n}\ndeğilse\n{\n syaz \"Çocuk\"\n}"} language="us" filename={"ana.us"} output={"Yetişkin"} /> ### İlgili konular [Operatörler](/docs/temel/operatorler/) {/* catalog:keyword:eğer */} ## `edeğilse` ### Nedir? edeğilse, önceki eğer/edeğilse yanlışsa yeni bir koşulu dener. ### Ne zaman kullanılır? Birden fazla sıralı koşul dalı gerektiğinde kullanın. ### Dikkat edilmesi gerekenler - edeğilse koşul ister; değilse'den önce gelir. {/* catalog:keyword:edeğilse */} ## `değilse` ### Nedir? değilse, önceki kollar tutmazsa koşulsuz çalışan son daldır. ### Ne zaman kullanılır? Varsayılan davranış gerektiğinde kullanın. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Koşul almaz. En çok bir değilse olabilir. {/* catalog:keyword:değilse */} ## `dön` ### Nedir? dön, koleksiyon veya kapalı aralık üzerinde döngü kurar. ### Ne zaman kullanılır? Her öğe veya aralık değeri için işlem gerektiğinde kullanın. ### Nasıl çalışır? Koleksiyonda: dön kullanıcılar -\> kullanıcı. Aralık her iki uç dahildir. Adım yazılmazsa yön aralıktan çıkar. dön ^ oluşturmaz. ### Sözdizimi ```us dön 1 ile 3 -> i { syaz i } ``` ### Basit örnek i\n{\n syaz i\n}"} language="us" filename={"ana.us"} output={"1\n2\n3"} /> ### Dikkat edilmesi gerekenler - Döngü değişkeni gövde kapsamındadır; dış adı gölgelemek hatadır. ### İlgili konular [Aralıklar](/docs/kontrol/araliklar/) {/* catalog:keyword:dön */} ## `ile` ### Nedir? ile bağlamsaldır: aralıkta A ile B, model kopyasında x ile \{ … \} anlamına gelir. ### Ne zaman kullanılır? Aralık uçları veya model kopyası yazarken kullanın. ### Dikkat edilmesi gerekenler - ile blok yalnız bir nesne ifadesinden sonra gelir. Sınıf kopyası US0838. ### İlgili konular [Modeller](/docs/oop/modeller/) {/* catalog:keyword:ile */} ## `adım` ### Nedir? adım, dön aralığında adım büyüklüğünü verir; yönü aralık belirler. ### Ne zaman kullanılır? 1'den farklı adımlı aralık gerektiğinde kullanın. ### Sözdizimi ```us dön 0 ile 100 adım 10 -> i ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Negatif adım yazılmaz. - adım 0 geçersizdir. ### İlgili konular [Aralıklar](/docs/kontrol/araliklar/) {/* catalog:keyword:adım */} ## `tekrarla` ### Nedir? tekrarla, koşul her girişten önce sınanan while döngüsüdür; yap ile birleşince do-while olur. ### Ne zaman kullanılır? Koşula bağlı tekrar gerektiğinde kullanın. ### Sözdizimi ```us tekrarla sayı < 10 { sayı++ } ``` {/* catalog:keyword:tekrarla */} ## `yap` ### Nedir? yap, gövdeyi bir kez çalıştırıp ardından tekrarla koşulunu sınar. ### Ne zaman kullanılır? En az bir kez çalışması gereken döngülerde kullanın. {/* catalog:keyword:yap */} ## `sonsuzdön` ### Nedir? `sonsuzdön` koşulsuz sonsuz döngü başlatır; gövde `çık` ile (veya süreç sonuyla) biter. `tekrarla` koşulu yoktur. ### Ne zaman kullanılır? Olay döngüsü veya bilinçli sonsuz tekrar gerektiğinde. ### Sözdizimi ```us sonsuzdön { // … çık } ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Döngüler](/docs/kontrol/donguler/) {/* catalog:keyword:sonsuzdön */} ## `çık` ### Nedir? `çık` en iç döngüyü hemen sonlandırır. Döngü dışında kullanımı tanı hatasıdır (US0815). ### Ne zaman kullanılır? Erken döngü kırılması gerektiğinde. ### Sözdizimi ```us dön 1 ile 3 -> i { çık } ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [çık ve devam](/docs/kontrol/cik-devam/) {/* catalog:keyword:çık */} ## `devam` ### Nedir? `devam` en iç döngünün kalan gövdesini atlayıp sonraki yinelemeye geçer. Döngü dışında tanı hatasıdır. ### Ne zaman kullanılır? Kalan gövdeyi atlayıp sonraki tura geçmek için. ### Sözdizimi ```us dön 1 ile 3 -> i { devam } ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [çık ve devam](/docs/kontrol/cik-devam/) {/* catalog:keyword:devam */} ## `fonksiyon` ### Nedir? `fonksiyon` eşzamanlı (senkron) işlev bildirir. Dönüş tipi yoksa değer döndürmez; değer dönen çıkışlarda `=\>` gerekir. ### Ne zaman kullanılır? Yeniden kullanılabilir senkron işlem tanımlarken. ### Sözdizimi ```us fonksiyon topla(a: tamsayı, b: tamsayı): tamsayı { => a + b } ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Fonksiyonlar](/docs/fonksiyonlar/fonksiyonlar/) {/* catalog:keyword:fonksiyon */} ## `afonksiyon` ### Nedir? afonksiyon eşzamansız işlevdir. Task\ kullanıcı sözdiziminde görünmez; yazılan dönüş tipi beklenen değerin tipidir. ### Ne zaman kullanılır? Bekleme gerektiren işlemler (I/O, süre, async API) için kullanın. ### Sözdizimi ```us afonksiyon bekleVeYaz() { bekle 100.milisaniye syaz "Tamam" } ``` ### Basit örnek ### Dikkat edilmesi gerekenler - bekle normal fonksiyon içinde US0835 verir. ### İlgili konular [eşişlem](/docs/eszamanli/esislem/) {/* catalog:keyword:afonksiyon */} ## `bekle` ### Nedir? bekle, async sonucunu veya süre ifadesini bekler. Süre beklerken değer döndürmez. ### Ne zaman kullanılır? afonksiyon, üst düzey async giriş, test veya eşişlem bağlamında kullanın. ### Sözdizimi ```us bekle 2.saniye sonuç = bekle iş() ``` {/* catalog:keyword:bekle */} ## `model` ### Nedir? model veri taşıyan tiptir; davranış için sınıf kullanılır. ### Ne zaman kullanılır? Kayıt/DTO benzeri yapılar için kullanın. ### Nasıl çalışır? Üyeler varsayılan geneldir. Örnek @ ile oluşturulur (new yoktur). ile \{ \} kopyası modeli kopyalar; sınıf kopyası değildir. ### Sözdizimi ```us model Kullanıcı { ad: metin } kullanıcı: Kullanıcı = @Kullanıcı { ad = "İbrahim" } ``` ### Basit örnek ### İlgili konular [Sınıflar](/docs/oop/siniflar/) {/* catalog:keyword:model */} ## `sınıf` ### Nedir? sınıf davranış ve iş kuralı taşır; üyeler varsayılan özeldir. ### Ne zaman kullanılır? Servis, doğrulama veya davranışlı tip gerektiğinde kullanın. ### İlgili konular [Modeller](/docs/oop/modeller/) {/* catalog:keyword:sınıf */} ## `oluştur` ### Nedir? `oluştur` sınıf veya model kurucu yönteminin sabit adıdır; örnek oluşturulurken bu gövde çalışır. ### Ne zaman kullanılır? Kurucu gövdesi yazılırken. ### Sözdizimi ```us oluştur(...) { } ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Sınıflar](/docs/oop/siniflar/) {/* catalog:keyword:oluştur */} ## `bu` ### Nedir? `bu` geçerli örnek örneğine erişir; örnek üyeleri ve kurucu bağlamında kullanılır. ### Ne zaman kullanılır? Örnek alanı veya yöntemi içinden kendine referans için. ### Sözdizimi ```us bu.alan ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Sınıflar](/docs/oop/siniflar/) {/* catalog:keyword:bu */} ## `temel` ### Nedir? `temel` taban türdeki üyeyi çağırır; US'ta sanal gönderim (`virtual dispatch`) uygulanmaz — doğrudan taban üyesi hedeflenir. ### Ne zaman kullanılır? Türeyen türde taban uygulamayı açıkça çağırırken. ### Sözdizimi ```us temel.Üye(...) ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Sınıflar](/docs/oop/siniflar/) {/* catalog:keyword:temel */} ## `genel` ### Nedir? `genel` public görünürlüktür; üye veya üst düzey bildirim dışarıdan erişilebilir olur. ### Ne zaman kullanılır? API yüzeyi dışa açılırken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:genel */} ## `özel` ### Nedir? `özel` private görünürlüktür. Sınıf üyeleri yazılmazsa varsayılan olarak özeldir. ### Ne zaman kullanılır? Yalnızca bildirim sahibi tür içinde kalan üyeler için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:özel */} ## `korumalı` ### Nedir? `korumalı` protected görünürlüktür; bildirim sahibi ve türeyen türler erişebilir. ### Ne zaman kullanılır? Kalıtım zincirine açık, dışarıya kapalı üyeler için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:korumalı */} ## `dahili` ### Nedir? `dahili` internal görünürlüktür; aynı derleme/modül sınırında paylaşılır, dışarıya kapalıdır. ### Ne zaman kullanılır? Modül içi paylaşım, dış API olmayan yardımcılar için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:dahili */} ## `arayüz` ### Nedir? `arayüz` sözleşme tipi bildirir; uygulama sınıfları üyeleri karşılar. Örnek durumu taşımaz. ### Ne zaman kullanılır? Çoklu tipte ortak sözleşme tanımlarken. ### Sözdizimi ```us arayüz IOkunur { } ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Kalıtım ve Arayüzler](/docs/oop/kalitim-arayuz/) · [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:arayüz */} ## `soyut` ### Nedir? `soyut` sınıf veya üyeyi soyut işaretler; eksik uygulama türeyen türde tamamlanır. ### Ne zaman kullanılır? Ortak taban + zorunlu türeyen uygulama gerektiğinde. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:soyut */} ## `statik` ### Nedir? `statik` üye örneğe değil tipe aittir; örnek olmadan erişilir. ### Ne zaman kullanılır? Tür düzeyinde yardımcı veya paylaşılan durum için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:statik */} ## `sanal` ### Nedir? `sanal` üye türeyen türde `yerinegeç` ile değiştirilebilir kılınır. ### Ne zaman kullanılır? Çok biçimli (polymorphic) davranış tasarılırken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:sanal */} ## `yerinegeç` ### Nedir? `yerinegeç` türeyen türde `sanal` (veya soyut) üyeyi değiştirir; taban bildirimi gerekir. ### Ne zaman kullanılır? Taban sanal üyeyi özelleştirirken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Generics ve Erişim](/docs/oop/generics-erisim/) {/* catalog:keyword:yerinegeç */} ## `mühürlü` ### Nedir? mühürlü sınıf/üye daha fazla türetmeyi veya override'ı kısıtlar. {/* catalog:keyword:mühürlü */} ## `alan` ### Nedir? `alan` dosya kapsamlı ad alanı / modül bildirir. `: genel` üst düzey varsayılan görünürlüğü genel yapar; yazılmazsa dahili varsayılır. ### Ne zaman kullanılır? Kaynak dosyanın modül kimliğini belirlerken. ### Sözdizimi ```us alan Ticaret.Api : genel ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Modüller](/docs/moduller/moduller/) {/* catalog:keyword:alan */} ## `al` ### Nedir? `al` kaynak veya paket alma bildirir. Uzak registry yoktur; yerel paket çözümü `us paket kur` ile yapılır. ### Ne zaman kullanılır? Başka US kaynağına veya paket satırına bağlanırken. ### Sözdizimi ```us al Yol.Veya.Paket ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Modüller](/docs/moduller/moduller/) · [Proje Sistemi](/docs/proje/proje-sistemi/) {/* catalog:keyword:al */} ## `olarak` ### Nedir? `olarak` bir `al` bildiriminde takma ad verir; içe aktarılan adı yerelde yeniden adlandırır. Ayrı bir özellik kaydı yoktur; modül sözdiziminin parçasıdır. ### Ne zaman kullanılır? İçe aktarılan ad çakışmasını önlemek veya kısaltmak için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Modüller](/docs/moduller/moduller/) {/* catalog:keyword:olarak */} ## `seç` ### Nedir? `seç` switch-benzeri çok yollu denetimdir; `case`/`default` anahtarları yoktur. Kollar `seçenek` veya desenlerle yazılır. ### Ne zaman kullanılır? Bir değere göre ayrılan denetim akışında. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [seç ve seçenek](/docs/kontrol/sec-secenek/) {/* catalog:keyword:seç */} ## `seçenek` ### Nedir? `seçenek` enum-benzeri ayrık değer tipi bildirir; `seç` kollarında kullanılır. ### Ne zaman kullanılır? Kapalı bir değer kümesi modellemek için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [seç ve seçenek](/docs/kontrol/sec-secenek/) {/* catalog:keyword:seçenek */} ## `ref` ### Nedir? `ref` referans parametresidir; çağrıda da `ref` yazılır. v0.2.0 derleyici yerel/parametre `ref` emit eder; alan/indeks/async+ByRef gated. ### Ne zaman kullanılır? Çağıranın değişkenini yerinde güncellemek gerektiğinde. ### Sözdizimi ```us fonksiyon büyüt(ref x: tamsayı) { } büyüt(ref sayaç) ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Alan `ref`, indeks `ref` ve async+ByRef desteklenmez (gated). - Ayrıntılı öğretim: ref ve çıktı sayfası. ### İlgili konular [ref ve çıktı](/docs/fonksiyonlar/ref-cikti/) {/* catalog:keyword:ref */} ## `çıktı` ### Nedir? çıktı parametresi fonksiyondan dışarıya yazılır; çağrıda çıktı tekrar yazılır. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Derleyici tarafında DEFERRED olabilir. {/* catalog:keyword:çıktı */} ## `dene` ### Nedir? dene korumalı bölgeyi başlatır; en az bir yakala gerektirir. ### Ne zaman kullanılır? Hata yakalama gerektiğinde kullanın. ### Nasıl çalışır? yakala kolları sırayla denenir. sonunda isteğe bağlıdır; normal bitiş, fırlatma ve çık/devam sonrası da çalışır. ### Sözdizimi ```us dene { işlemYap() } yakala hata { syaz hata.mesaj } sonunda { temizle() } ``` {/* catalog:keyword:dene */} ## `yakala` ### Nedir? yakala hata koludur. Tipsiz yakalama kullanıcı hatası ve çalışma zamanı arızasını yakalar. ### Ne zaman kullanılır? dene ile birlikte hata işlemek için kullanın. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tipli yakala yalnız Hata türevlerini eşleştirir; sıfıra bölme tipsiz yakalamaya düşer. {/* catalog:keyword:yakala */} ## `sonunda` ### Nedir? sonunda temizleme bloğudur; çoğu çıkış yolundan sonra çalışır. ### Ne zaman kullanılır? Kaynak kapatma gibi kesin çalışması gereken kod için kullanın. ### Dikkat edilmesi gerekenler - sonunda yeni hata fırlatırsa o hata birincildir. {/* catalog:keyword:sonunda */} ## `fırlat` ### Nedir? `fırlat` bir `Hata` değerini fırlatır; kontrol `yakala` / `sonunda` yoluna düşer. ### Ne zaman kullanılır? İş kuralı veya beklenmeyen durumu hata olarak iletirken. ### Sözdizimi ```us fırlat Hata("…") ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Hata Yönetimi](/docs/hata/hata-yonetimi/) {/* catalog:keyword:fırlat */} ## `başında` ### Nedir? başında, dene ile aynı korumalı bölgede hazırlık aşamasıdır. ### Nasıl çalışır? başında hata verirse dene çalışmaz, eşleşen yakala ve sonunda çalışır. {/* catalog:keyword:başında */} ## `olay` ### Nedir? olay, dinleyici listesi taşıyan bildirimdir; += / -= ve tetikle ile kullanılır. ### İlgili konular [Olaylar](/docs/olaylar/olaylar/) {/* catalog:keyword:olay */} ## `eşişlem` ### Nedir? `eşişlem` birden fazla bağımsız `bekle` işini birlikte başlatır. Ek thread-safety garantisi iddia edilmez; semantik özellik sayfasına bakın. ### Ne zaman kullanılır? Bağımsız asenkron işleri yan yana başlatırken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [eşişlem](/docs/eszamanli/esislem/) {/* catalog:keyword:eşişlem */} ## `doğru` ### Nedir? `doğru` mantıksal true literaliidir; tipi `mantıksal`dır. Koşul ve sav ifadelerinde kullanılır. ### Ne zaman kullanılır? Boolean doğru değeri yazarken. ### Sözdizimi ```us bayrak: mantıksal = doğru ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Literaller](/docs/temel/literaller/) · [Veri Tipleri](/docs/temel/veri-tipleri/) {/* catalog:keyword:doğru */} ## `yanlış` ### Nedir? `yanlış` mantıksal false literaliidir; tipi `mantıksal`dır. Koşul ve sav ifadelerinde kullanılır. ### Ne zaman kullanılır? Boolean yanlış değeri yazarken. ### Sözdizimi ```us bayrak: mantıksal = yanlış ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Literaller](/docs/temel/literaller/) · [Veri Tipleri](/docs/temel/veri-tipleri/) {/* catalog:keyword:yanlış */} ## `doğrula` ### Nedir? doğrula model kurallarını çalıştırır; hata fırlatmaz, liste\ döner. {/* catalog:keyword:doğrula */} ## `kural` ### Nedir? kural, doğrula içinde mantıksal koşul ve ileti üretir. {/* catalog:keyword:kural */} ## `dönüşüm` ### Nedir? dönüşüm, kaynak tipi hedef tipe açık eşleme bildirir; örtük alan kopyası yoktur. ### Sözdizimi ```us dto: KullanıcıDto = kullanıcı.dönüştür() ``` ### İlgili konular [Dönüşüm (Mapping)](/docs/oop/donusum/) {/* catalog:keyword:dönüşüm */} ## `bağla` ### Nedir? bağla servis/db/ayar çözümlemesi yazar; @ kurucu çağrısı değildir. ### Sözdizimi ```us bağla servis: KullanıcıServisi bağla db: UygulamaDb bağla ayar: MongoDbAyar ``` ### İlgili konular [Bağımlılık Enjeksiyonu](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) · [Yapılandırma](/docs/yapilandirma/ayarlar/) {/* catalog:keyword:bağla */} ## `servis` ### Nedir? `servis` DI servis tipi ve ömrünü bildirir; `bağla servis` ile kayda alınır. Ömür belirteçleri: `kapsamlı`, `tekil`, `geçici`. ### Ne zaman kullanılır? Bağımlılık enjeksiyonu kaydı tanımlarken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Bağımlılık Enjeksiyonu](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) {/* catalog:keyword:servis */} ## `kapsamlı` ### Nedir? `kapsamlı` scoped DI ömrüdür; aynı kapsamda tek örnek paylaşılır, kapsam bitince serbest kalır. ### Ne zaman kullanılır? İstek/kapsam başına bir örnek gerektiğinde. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Bağımlılık Enjeksiyonu](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) {/* catalog:keyword:kapsamlı */} ## `tekil` ### Nedir? `tekil` singleton DI ömrüdür; uygulama boyunca tek örnek tutulur. ### Ne zaman kullanılır? Paylaşılan uzun ömürlü servisler için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Bağımlılık Enjeksiyonu](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) {/* catalog:keyword:tekil */} ## `geçici` ### Nedir? `geçici` transient DI ömrüdür; her çözümlemede yeni örnek üretilir. ### Ne zaman kullanılır? Durumsuz kısa ömürlü bağımlılıklar için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Bağımlılık Enjeksiyonu](/docs/di/bagimlilik-enjeksiyonu/) {/* catalog:keyword:geçici */} ## `kontrolcü` ### Nedir? kontrolcü web uç noktalarını gruplar. v0.2.0’da Kestrel gerçek TCP dinler. ### İlgili konular [HTTP İstemcisi](/docs/web/http-istemci/) {/* catalog:keyword:kontrolcü */} ## `rota` ### Nedir? `rota` kontrolcü içinde HTTP rota üst verisini bildirir. Yöntem adları evrensel kalır: GET, POST, PUT, PATCH, DELETE. ### Ne zaman kullanılır? HTTP uç noktası eşlemesi yazılırken. ### Sözdizimi ```us rota GET "/" ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Kontrolcü ve Rota](/docs/web/kontrolcu-rota/) {/* catalog:keyword:rota */} ## `test` ### Nedir? test birim testi bildirir; us test ile çalıştırılır. {/* catalog:keyword:test */} ## `beklenen` ### Nedir? `beklenen` yerel `test` gövdesinde savdır; ifadenin `mantıksal` ve doğru olmasını ister. İlk yanlış sav testi durdurur. ### Ne zaman kullanılır? US yerel testlerinde doğrulama yazarken. ### Sözdizimi ```us beklenen sonuç == 5 ``` ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Test](/docs/test/test/) {/* catalog:keyword:beklenen */} ## `işlem` ### Nedir? `işlem` veritabanı transaction bloğudur; `onayla` commit, `gerial` rollback yapar. ### Ne zaman kullanılır? Atomik şema/veri değişiklikleri için. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [İşlem (Transaction)](/docs/veritabani/islem/) · [Veritabanı](/docs/veritabani/veritabani/) {/* catalog:keyword:işlem */} ## `onayla` ### Nedir? onayla işlemi onaylayıp kapsamı kapatır; yalnız işlem içinde geçerlidir. {/* catalog:keyword:onayla */} ## `gerial` ### Nedir? gerial işlemi geri alıp kapsamı kapatır; yalnız işlem içinde geçerlidir. {/* catalog:keyword:gerial */} ## `veritabanı` ### Nedir? `veritabanı` şema bildiriminin köküdür; tablolar `tablo` üyeleridir. MemoryDatabase veya SQL Server sağlayıcısı kullanılabilir. ### Ne zaman kullanılır? Veritabanı şeması tanımlarken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Veritabanı](/docs/veritabani/veritabani/) {/* catalog:keyword:veritabanı */} ## `tablo` ### Nedir? `tablo` `veritabanı` içinde modele bağlı tablo üyesidir. Sorgu/güncelleme API'leri veritabanı belgesindedir. ### Ne zaman kullanılır? Şema içinde tablo bildirirken. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Tam örnek ve kurallar için ilgili konu sayfasına bakın (çapraz bağlantı). ### İlgili konular [Veritabanı](/docs/veritabani/veritabani/) {/* catalog:keyword:tablo */} ## `birlikte` ### Nedir? birlikte ilişki yükleme yoludur; iç içe birlikte bu sürümde US0863 verebilir. ### İlgili konular [Veritabanı](/docs/veritabani/veritabani/) {/* catalog:keyword:birlikte */} ## `_başında` ### Nedir? _başında hazırlık hatasını yutmaz; yakala çalışmaz, sonunda çalışır, sonra hata iletilir. ### Dikkat edilmesi gerekenler - Hata yutulmaz. sonunda kendi hatasını fırlatırsa o birincildir. {/* catalog:keyword:_başında */}

Liste İşlemleri

Amaç

Tam Kod

Nasıl Çalışır?

İlgili Dokümantasyon