Tarih ve Zaman

tarih, saat, tarihsaat ve süre metin değildir. şimdi/bugün yerel duvar saatine dayanır; saat dilimi saklanmaz.

Referans

Bu sayfa 9 katalog öğesini kapsar. Aşağıdaki maddeler language-spec, örnekler ve katalog alanlarından üretilmiştir.

tarih

Nedir?

tarih bir takvim gününü tutar; metin değildir. bugün, konağın yerel duvar saatinden türetilir. Saat dilimi veya UTC ofseti saklanmaz.

Ne zaman kullanılır?

Yalnız gün (yıl-ay-gün) gerektiğinde kullanın.

Değerler, işlemler ve dönüşümler

Bildirim: g: tarih = bugün. Enterpolasyon: yyyy-MM-dd. Aynı tipte < <= > >= == != değer karşılaştırmasıdır. Nullable: tarih?.

Tanımlama

g: tarih = bugünsyaz "{g}"

Örnek

g: tarih = bugünsyaz "ok"

ok

Dikkat edilmesi gerekenler

• Saat dilimi/UTC ofseti saklanmaz (§22).
• Metin değildir; metin karşılaştırmasına çevrilmez.
• CLR karşılığı: System.DateOnly (runtime-design)

İlgili konular

Literaller

saat

Nedir?

saat gün içi saati (saat-dakika-saniye) tutar; metin değildir. Takvim günü veya zaman dilimi taşımaz.

Ne zaman kullanılır?

Yalnız gün içi saat gerektiğinde kullanın.

Değerler, işlemler ve dönüşümler

Bildirim tipi saat. Kaynakta yaygın bir saat literali yoktur; değer JSON/konak metininden HH:mm:ss olarak okunabilir. Enterpolasyon: HH:mm:ss. Aynı tipte sıralama/eşitlik değer üzerindedir. Nullable: saat?.

Tanımlama

fonksiyon biçim(s: saat): metin{    => "{s}"}

Örnek

fonksiyon biçim(s: saat): metin{    => "{s}"}syaz "saat tipi gün içi değer tutar"

saat tipi gün içi değer tutar

Dikkat edilmesi gerekenler

• tarih/tarihsaat ile karıştırmayın; yalnız gün içi saattir.
• Yaygın kullanıcı kaynaklı saat literali language-spec'te yoktur; JSON/konak HH:mm:ss yolu vardır.
• CLR karşılığı: System.TimeOnly (runtime-design)

İlgili konular

Literaller

tarihsaat

Nedir?

tarihsaat tarih ve saati birlikte tutan duvar saati değeridir. Saat dilimi ve UTC ofseti saklanmaz; Kind belirsizdir. şimdi konağın yerel duvar saatini verir.

Ne zaman kullanılır?

Olay zamanı veya süre ile kaydırma gerektiğinde kullanın.

Değerler, işlemler ve dönüşümler

Bildirim: bitiş: tarihsaat = şimdi + 30.dakika. İşlemler: tarihsaat ± süre → tarihsaat; tarihsaat - tarihsaat → süre. Enterpolasyon: yyyy-MM-dd HH:mm:ss. süre + tamsayı US0807. Nullable: tarihsaat?.

Tanımlama

bitiş: tarihsaat = şimdi + 30.dakika

Örnek

bitiş: tarihsaat = şimdi + 30.dakikasyaz "ok"

ok

Dikkat edilmesi gerekenler

• Duvar saati; TZ/UTC ofseti saklanmaz (§22).
• süre + tamsayı uyumsuzdur (US0807).
• CLR karşılığı: System.DateTime (runtime-design; Kind belirsiz)

İlgili konular

Literaller · Operatörler

süre

Nedir?

süre bir zaman aralığıdır; bekle ve tarihsaat aritmetiği aynı değeri kullanır. Saklama işaretli 64 bit milisaniyedir (TimeSpan tipi değildir). Negatif süre çıkarma ile elde edilir; eksi işaretli süre literali yoktur.

Ne zaman kullanılır?

Gecikme veya tarihsaat kaydırma gerektiğinde kullanın.

Değerler, işlemler ve dönüşümler

Literal birimleri: N.milisaniye, N.saniye, N.dakika, N.saat, N.gün, N.hafta. süre ± süre → süre; tarihsaat ± süre → tarihsaat. bekle süre alırsa değer döndürmez. Taşma US1523. Nullable: süre?.

Tanımlama

bekle 2.saniye

Örnek

afonksiyon bekleVeYaz(){    bekle 100.milisaniye    syaz "Tamam"} bekle bekleVeYaz()

Tamam

Dikkat edilmesi gerekenler

• CLR karşılığı TimeSpan değil; işaretli 64 bit milisaniyedir (System.Int64, runtime-design).
• Taşma US1523.
• Enterpolasyon: milisaniye sayısı + " ms".

İlgili konular

Literaller · Operatörler

bugün

Nedir?

bugün konağın yerel duvar saatinden türetilen tarih değeridir. Saat dilimi veya UTC ofseti saklanmaz.

Ne zaman kullanılır?

Takvim gününü okumak; tarih tipiyle çalışmak.

Parametreler ve dönüş

Üst düzey değişken gibi okunur: g: tarih = bugün. Dönüş tarih. TZ/UTC iddiası yoktur; Kind saklanmaz. Test saati sabitlenebilir.

Kullanım

g: tarih = bugünsyaz "{g}"

Basit örnek

g: tarih = bugünsyaz "ok"

ok

Dikkat edilmesi gerekenler

• Yerel duvar tarihi; UTC dönüşümü dil sözleşmesi değildir.
• Enterpolasyon biçimi yyyy-MM-dd.
• Derleyici SUPPORTED.

İlgili konular

Veri Tipleri

şimdi

Nedir?

şimdi konağın yerel duvar tarihsaat değeridir. Saat dilimi ve UTC ofseti saklanmaz; Kind belirsizdir.

Ne zaman kullanılır?

Anlık duvar saati veya tarihsaat ± süre aritmetiği için.

Parametreler ve dönüş

Üst düzey okuma: bitiş: tarihsaat = şimdi + 30.dakika. Dönüş tarihsaat. UTC iddiası yok. Taşma aritmetiğinde US1523.

Kullanım

bitiş: tarihsaat = şimdi + 30.dakika

Basit örnek

bitiş: tarihsaat = şimdi + 30.dakikasyaz "ok"

ok

Dikkat edilmesi gerekenler

• Duvar saati; TZ/UTC ofseti saklanmaz.
• Enterpolasyon: yyyy-MM-dd HH:mm:ss.
• Derleyici SUPPORTED.

İlgili konular

Veri Tipleri

Zaman tipleri

Nedir?

Dört tip metin değildir. tarihsaat duvar saatidir; TZ/UTC ofset saklanmaz. şimdi yerel duvar saati; bugün onun tarihidir (konak; testte sabitlenebilir).

Sözdizimi

g: tarih = bugüns: süre = 30.dakika

Basit örnek

syaz "{bugün}"syaz "{şimdi + 30.dakika}"

2026-10-07
2026-10-07 00:30:00

Dikkat edilmesi gerekenler

• süre + tamsayı US0807.

Süre aritmetiği

Nedir?

tarihsaat ± süre → tarihsaat; tarihsaat - tarihsaat → süre; süre ± süre → süre. Taşma US1523. Negatif süre çıkarma ile; eksi literal yok.

Basit örnek

toplam: süre = 30.dakika + 30.dakikasyaz "{toplam}"

3600000 ms

Dikkat edilmesi gerekenler

• süre + tamsayı US0807.

'tarih' / 'saat' literal derinliği

Nedir?

§2.3’te tarih/saat/tarihsaat için özel literal biçimi yoktur; süre literali (5.saniye) vardır. Zaman değerleri bugün/şimdi ve aritmetikle üretilir. Lexer’da Date/Time literal bulunamadı.

Basit örnek

syaz "{bugün}"

2026-10-07

Dikkat edilmesi gerekenler

• Enterpolasyon biçimleri §22’de kültürden bağımsız sabittir.
• Skaler sayı/metin literalleri ayrı özelliklerdir.

İlgili konular

Literaller